دیپ سیک چیست؟ نسخهٔ وب، اپ و API و تفاوتش با ChatGPT

دیپ سیک چیست و چه کسی آن را ساخته؟

دیپ سیک یه چت‌بات و خانوادهٔ مدل زبانی از شرکت چینی DeepSeek (مستقر در هانگژو) هست. مدل‌هاش رو با وزن باز منتشر می‌کنن، یعنی هم می‌تونی تو مرورگر و اپ باهاش چت کنی و هم از طریق API داخل ابزارهای خودت صداش بزنی. اگه می‌پرسی دیپ سیک چیست، کوتاه‌ترین جواب همینه: یه رقیب جدی برای دستیارهایی مثل ChatGPT که مدل‌هاش رو می‌شه دانلود و بررسی کرد.

DeepSeek مدل‌هاش رو روی GitHub (حساب deepseek-ai) و Hugging Face می‌ذاره. بعضی مخزن‌های DeepSeek در GitHub با مجوز MIT منتشر شدن؛ اما این مجوز رو نباید بدون بررسی به همهٔ مدل‌ها و نسخه‌ها تعمیم بدی.

چرا اسمش سر زبان‌ها افتاد؟

دلیل شهرتش مدل R1 بود که ژانویهٔ ۲۰۲۵ معرفی شد. اون موقع یه مدل استدلالی با وزن باز و هزینهٔ پایین، خیلی‌ها رو غافلگیر کرد. این غافلگیری باعث شد کسایی که هیچ‌وقت سراغ ابزارهای هوش مصنوعی نرفته بودن هم بپرسن deepseek چیست و چرا یهو همه ازش حرف می‌زنن.

وزن باز یعنی چی؟

مدل زبانی در نهایت یه فایل بزرگ از عددهاست که بهشون «وزن» می‌گن؛ همون چیزی که مدل با آموزش یاد گرفته. وقتی شرکتی وزن‌ها رو منتشر می‌کنه، هر کسی می‌تونه مدل رو دانلود کنه، روی سرور خودش اجرا کنه یا بررسی‌ش کنه. تو مدل بسته، معمولاً فقط از راه سرویس شرکت بهش دسترسی داری. این فرق باعث شده هوش مصنوعی دیپ سیک بین توسعه‌دهنده‌ها و پژوهشگرها جایگاه خاصی پیدا کنه.

یه نکتهٔ مهم: وزن باز یعنی وزن‌های مدل منتشر شدن؛ نه اینکه چت‌بات رسمی‌شون روی دستگاه تو اجرا بشه. استفاده از چت‌بات رسمی با اجرای مدل روی سرور خودت فرق داره.

نسخهٔ وب، اپ موبایل و API چه فرقی دارند؟

وب و اپ برای گفت‌وگوی مستقیم با هوش مصنوعی دیپ سیک‌ان و یه حساب مشترک دارن؛ API برای برنامه‌نویس‌ها و ابزارهاییه که دیپ سیک رو داخل خودشون صدا می‌زنن و جدا شارژ می‌شه. اگه فقط می‌خوای سؤال بپرسی، وب یا اپ کافیه؛ اگه می‌خوای دیپ سیک تو کد یا ربات یا اتوماسیون کار کنه، سراغ API برو.

سربرگ چت دو گزینه داره: DeepThink (حالت فکرکردن و استدلال) و Search (جست‌وجوی وب). هر دو تو وب و اپ هستن، ولی هزینه و نحوهٔ استفاده‌ی API کاملاً جداست.

چند نکتهٔ کاربردی دربارهٔ این جدول:

• وب و اپ حساب مشترک دارن. یعنی با یه ثبت‌نام، هر دو رو استفاده می‌کنی و تاریخچهٔ گفت‌وگوها طبق سیاست‌نامه از تنظیمات قابل حذفه.
• API حساب و اعتبار جدا داره. کلید API رو از پلتفرم می‌گیری و هر درخواست از اعتبار شارژشده کم می‌شه. چت رایگان تو وب ربطی به اعتبار API نداره.
• DeepSeek Harness یه اپ دسکتاپه که توی صفحهٔ اصلی DeepSeek کنار وب، اپ و API معرفی شده. اگه دنبال تجربهٔ دسکتاپ هستی، کنار بقیه یه گزینه‌ست.

اینکه خیلی‌ها دیپسیک رو سرچ می‌کنن و به‌جای یه چیز مشخص، با چند محصول مختلف روبه‌رو می‌شن، همین سردرگمیه؛ برای فهمیدن اینکه deepseek چیست، باید این تفاوت کاربردها رو شناخت. خلاصه‌ش اینه: چت‌بات = وب و اپ، توسعه و اتوماسیون = API، تجربهٔ دسکتاپ = Harness.

R1، V3 و V4؛ مدل‌های دیپ سیک امروز چه وضعیتی دارند؟

از V3.1 به بعد یه مدل هیبرید داریم: R1 همون حالت فکرکردن بود و V3 حالت عادی. امروز خانوادهٔ V4 و V4.1 فعاله و تو چت با دکمهٔ DeepThink بین دو حالت جابه‌جا می‌شی. یعنی لازم نیست دیگه بین «مدل استدلالی» و «مدل معمولی» یکی رو انتخاب کنی؛ همون یه مدله و تو تصمیم می‌گیری فکر کنه یا نه.

تاریخچهٔ کوتاه مدل‌ها طبق changelog رسمی DeepSeek:

• ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵: معرفی DeepSeek-R1 از طریق deepseek-reasoner؛ همون حالت فکرکردن.
• ۲۴ مارس ۲۰۲۵: deepseek-chat به V3-0324 ارتقا پیدا کرد.
• ۲۸ مه ۲۰۲۵: deepseek-reasoner به R1-0528 رسید (استدلال بهتر، توهم کمتر).
• ۲۱ اوت ۲۰۲۵: ارتقا به V3.1، مدل هیبرید با دو حالت فکرکردن و بدون فکر. از اینجا به بعد deepseek-chat حالت بدون فکر و deepseek-reasoner حالت فکرکردنِ همون یک مدل بود.
• ۱ دسامبر ۲۰۲۵: ارتقا به V3.2.
• ۲۴ آوریل ۲۰۲۶: عرضهٔ پیش‌نمایش DeepSeek-V4-Pro و V4-Flash؛ نام‌های قدیمی deepseek-chat و deepseek-reasoner به V4-Flash نگاشت شدن.
• ۱۳ اوت ۲۰۲۶: V4-Pro عمومی شد و سطح فکرکردن low/high/max اضافه شد.
• ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶: DeepSeek-V4.1-Flash با ورودی تصویر زیر نام deepseek-flash اومد.
• ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶: نسخهٔ V4.1-Flash-1017 جایگزین شد و API جست‌وجو و Fetch باز شد.

نتیجه‌ش اینه که اگه یه مقالهٔ قدیمی می‌گه «برای ریاضی R1 بگیر و برای نوشتن V3»، اون زمانش گذشته. امروز همون مدل با DeepThink روشن می‌شه R1-مانند و با خاموش بودنش می‌شه V3-مانند؛ این هم بخشی از جواب پرسش «دیپ سیک چیست» در وضعیت امروزشه.

کی DeepThink را روشن کنی؟

DeepThink وقتی ارزش داره که مسئله چندمرحله‌ای و محاسباتی باشه:

• روشن کن: ریاضی، دیباگ و کدنویسی، تحلیل چندمرحله‌ای، سؤال‌هایی که باید قدم‌به‌قدم استدلال بشن.
• خاموش بذار: جواب کوتاه، نوشتن ساده، بازنویسی متن، سؤال‌های سریع.

دلیلش ساده‌ست: حالت فکرکردن قبل از جواب نهایی استدلال می‌کنه و معمولاً کندتره و توکن بیشتری مصرف می‌کنه. برای کار سبک، هزینه‌ی اضافه و مکث بی‌دلیله. اگه می‌خوای بدونی هوش مصنوعی دیپ سیک برای یه کار مشخص کدوم حالت رو لازم داره، یه بار با هر دو امتحانش کن و نتیجه رو خودت بسنج.

مقایسهٔ عملی با ChatGPT در فارسی

هر دو می‌تونن متن فارسی رو دریافت کنن و به فارسی پاسخ بدن؛ تفاوت‌های قابل‌مقایسه شامل ابزارهای جانبی، هزینهٔ API و اطلاعاتی می‌شه که دربارهٔ داده‌ها منتشر می‌کنن. برای انتخاب، سه پرسش یکسان رو به هر دو بده و با چهار معیار بسنج. ما برنده اعلام نمی‌کنیم، چون نتیجهٔ تست واقعی و ثبت‌شده‌ای در دست نیست.

اول تفاوت‌های ساختاری:

برای مقایسهٔ دیپ سیک با ChatGPT از چیزی که بیشتر تو کارت لازمه شروع کن، نه بنچمارک‌های جهانی؛ این کار کمک می‌کنه دیپسیک رو با نیاز واقعی خودت بسنجی. روش پیشنهادی ما سه پرسش فارسی یکسانه:

1. خلاصه‌سازی: یه متن خبری فارسی حدود ۳۰۰ کلمه‌ای رو بده و بخواه تو ۵ بند خلاصه‌ش کنه.
2. ریاضی: یه مسئلهٔ ریاضی دبیرستان رو با توضیح مرحله‌ای بده (دیپ سیک رو با DeepThink روشن تست کن).
3. نوشتن محاوره‌ای: بخواه یه کپشن اینستاگرامی محاوره‌ای برای یه کافه بنویسه.

بعد جواب هر دو رو با چهار معیار بسنج: درستی، روانی فارسی، رعایت قالب خواسته‌شده و زمان پاسخ. نتیجه رو هم با تاریخ تست یادداشت کن، چون مدل‌ها مرتب به‌روز می‌شن و جوابی که امروز می‌گیری ممکنه ماه بعد فرق کنه.

این روش دو فایده داره: اول اینکه بر پایهٔ نیاز خودته، نه تبلیغ. دوم اینکه اگه نتیجه چیز دیگه‌ای بود، لازم نیست به مقایسهٔ کسی اعتماد کنی. کسی که می‌خواد deepseek چیست رو فقط با یه جمله بفهمه ممکنه به همین جدول بسنده کنه؛ برای پاسخ به پرسش «دیپ سیک چیست» هم همین جدول یه نقطهٔ شروعه، ولی اگه قراره پول و وقت بذاری، همین سه پرسش بیشتر از هر ادعایی بهت می‌گه.

محدودیت‌ها، حریم خصوصی و دسترسی از ایران

سیاست حریم خصوصی DeepSeek که ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده، می‌گه داده‌های جمع‌آوری‌شده می‌تونن شامل ورودی متنی و صوتی، پرامپت، فایل و عکس ارسالی، بازخورد و تاریخچهٔ گفت‌وگو باشن. این سیاست همچنین IP، شناسه‌های دستگاه و موقعیت تقریبی بر پایهٔ IP رو در داده‌های خودکار جمع‌آوری‌شده ذکر می‌کنه؛ پس اطلاعات حساس رو وارد نکن. دسترسی از ایران هم ثابت نیست.

اگه تو فکر اینی که deepseek چیست و چه بلایی سر داده‌هات میاره، این نکات از خود سیاست‌نامه‌ست:

• داده‌هایی که جمع می‌شه: اطلاعات حساب، ورودی کاربر (متن، صدا، پرامپت، فایل، عکس و تاریخچهٔ گفت‌وگو)، اطلاعات دستگاه و شبکه (مدل، سیستم‌عامل، IP) و موقعیت تقریبی بر پایهٔ IP.

یه توصیهٔ ساده از ما: اطلاعات محرمانهٔ کاری، مدارک هویتی و رمزها رو تو هیچ چت‌باتی، از جمله دیپ سیک و دیپسیک، وارد نکن. این قاعده برای همهٔ دستیارهای هوش مصنوعی درسته، نه فقط این یکی.

وقتی API دیپ سیک لازم می‌شود

وقتی می‌خوای دیپ سیک رو داخل ربات، سایت، اکسل یا ابزارهایی مثل Claude Code و Cursor به کار ببری، API لازم می‌شه؛ این مسیر برای استفاده از دیپسیک در ابزارهای خودت کاربرد داره. API دو شناسه داره و نرخ قیمت خارج از اوج نصف نرخ اوجه. برای استفاده از API باید حساب و اعتبار جدا داشته باشی؛ چت وب و اپ با API یکی نیست.

دو شناسهٔ فعلی API این‌هاست (بررسی شده در ۱۰ آبان ۱۴۰۵، 2026-11-01):

چند نکته دربارهٔ این قیمت‌ها:

• قیمت‌ها دلاری و بر اساس هر ۱ میلیون توکن‌ان. ما اینجا تبدیل به تومان نمی‌کنیم، چون نرخ ارز هر روز عوض می‌شه.
• ساعت اوج: دوشنبه تا جمعه، ۰۱:۰۰ تا ۰۴:۰۰ و ۰۶:۰۰ تا ۱۰:۰۰ به وقت UTC. بقیهٔ ساعت‌ها خارج از اوجه، از جمله آخر هفته و تعطیلات رسمی چین. قیمت خارج از اوج نصف قیمت اوجه.
• تغییر قیمت: DeepSeek اعلام کرده ممکنه قیمت‌ها رو تغییر بده.
• شناسه‌های قدیمی مثل deepseek-v4-flash هنوز پذیرفته می‌شن ولی به V4.1-Flash-1017 هدایت می‌شن و با قیمت Flash حساب می‌شن.
• سازگاری: API با فرمت OpenAI ChatCompletions، Responses API و فرمت Anthropic سازگاره، پس تو خیلی از ابزارها فقط آدرس پایه و کلید رو عوض می‌کنی.

برای شروع کار با هوش مصنوعی دیپ سیک از راه API، سه قدم کلی لازمه:

1. ساخت حساب تو platform.deepseek.com.
2. شارژ اعتبار حسابت.
3. ساخت API Key و گذاشتنش تو ابزار یا کدی که می‌خوای.

اگه برای استفاده از API دیپ سیک به خرید دسترسی نیاز داری، خرید API DeepSeek رو ببین.